De provincie en het IMF

Op 21 april '10 bracht het IMF zijn World Economic Outlook uit, dat heeft iedereen in de krant kunnen lezen. Daarin wordt o.a. gesteld dat de wereldeconomie dit jaar met 4,2% en volgend jaar met 4,3% zal groeien. Maar ook dat begrotingen in de industrielanden moeten worden opgeschoond, wisselkoersen worden bijgesteld, en betalingsbalansen meer in evenwicht moeten komen.

Het IMF waarschuwt dat de staatsschulden de westerse landen boven het hoofd zullen groeien. In Nederland loopt die al gestaag richting de 400 miljard, elke dag komt daar bijna 100 miljoen bij. De rente op de staatsschuld gaat ons al 22 miljard per jaar kosten. Daar niets aan doen, eindigt in het ravijn. Tot dusverre hebben de stimuleringsmaatregelen van de regeringen de economie overeind gehouden. Of de economie nu al zonder kan is de vraag. Volgens het IMF moeten de schulden vanaf volgend jaar worden afgebouwd, want een nieuwe financiële impuls kunnen de Westerse landen niet meer aan. Het grote afbetalen van onze staatsschulden moet dus binnenkort beginnen. En op een draconische, ongekende schaal. Ik hoop dat onze nieuwe regering dat tussen de oren zal hebben en daarin niet te soft zal zijn.

Klippen en timing

Er moet tussen diverse klippen worden doorgezeild. Daarbij gaat het vooral om timing.
a. Wanneer en met welke mate gaat het Rijk gas terugnemen met de stimuleringsmaatregelen, m.a.w. wanneer kan de echte economie geleidelijk weer op eigen benen staan?
b. Wanneer en in welke mate gaat het Rijk de begrotingstekorten terugdringen en laten overgaan in begrotingsoverschotten, zodat de staatschuld afgebouwd gaat worden?

Hoe later en langzamer deze maatregelen op gang gaan komen, hoe precairder de situatie wordt, want intussen groeit de staatsschuld en het jaarlijks vereiste bedrag aan rente. Die miljarden kunnen we dan niet aan nuttige andere zaken besteden. Timing van a. en b. vereist vakmanschap op macro-economisch terrein. Verkeerde maatregelen op het verkeerde moment kunnen grote schade aanrichten.
Het Rijk heeft niet alleen een hoog en oplopend tekort, maar ook nog eens de handicap dat de verwachte economische groei in 2011 veel minder zal zijn dan de wereldwijde prognose van 4,3%, maar slechts 1,3% volgens het IMF. Maar uit die aarzelende economie zal zij toch via de bekende belastingheffingen haar huishouding moeten organiseren en haar schulden moeten saneren. Het heeft iets weg van een gezin in de schuldhulpverlening, een harde, lange, moeizame weg.

De provincie

Dan onze provincie. Welke regering we ook krijgen (tenzij volledig uit struisvogels samengesteld), het is evident dat de financiële huishouding van het Rijk op drastische wijze op orde gebracht moet gaan worden. En dat provincies en gemeentes daar een flinke lik van zullen meekrijgen.
Ook de provincie Overijssel moet volgens de regels een sluitende begroting hebben. Het ziet er naar uit dat we in 2011 gekort gaan worden met € 32 mln uit het provinciefonds. Binnenkort zullen we de consequenties bespreken bij de Perspectiefnota 2011 en later bij de Begroting 2011. Een forse opgave, waarbij "kaasschaven" niet voldoende zal zijn. Beleidskeuzes zullen onontkoombaar zijn.

Maar de provinciale Balans ziet er goed uit en dat is de begerige blikken van Den Haag niet ontgaan. Wij moeten het die Haagse familie in de schuldhulpverlening daarbij niet te gemakkelijk maken. Dat is slecht voor hen en slecht voor ons. Wij moeten èn meer autonomie over onze primaire taken eisen èn tegelijkertijd mean and lean worden. Geen leuke dingen meer voor de mensen, minder intern gedoe, full speed uitvoering van onze primaire externe taken. Een afnemend eigen vermogen is een tijdje niet erg en als Den Haag niet accepteert dat wij een tijdje een afnemend eigen vermogen hebben, dan snijden ze in eigen vlees. Nu is de tijd om het door ons gewenste compacte, krachtige middenbestuur te realiseren. Op ons geld zitten en "business as usual" doen zal ons uiteindelijk achterop helpen.

Pieter Schipper, Statenlid VVD fractie (geschreven op persoonlijke titel)